Verloop en aanpak pilot Duurzame CAO Rijk

De Pilot Duurzame CAO Rijk begon met grote ambitie:
Arbeidsvoorwaarden toekomstbestendig én duurzaam maken, samen met de mensen die ermee werken.
En dat via de ontwerpende aanpak Design voor Duurzaam.
We startten bewust laagdrempelig:
Iedereen mag meedoen.
Met één doel: medewerkers echte invloed geven op de verduurzaming van hun CAO
én hun werkplek.
Op initiatief van werkgever én vakbonden,
partijen die normaal tegenover elkaar aan tafel zitten, maar hier samenwerken aan hetzelfde doel.
In 2023 stroomden 300 ideeën binnen. Vanuit alle hoeken van het Rijk.
Deze werden gezamenlijk besproken, gebundeld en vormden de basis van onze pilot.
In mei begonnen veertien experimenten.
Gemixte teams die met elkaar in gesprek gingen, maar vooral samen bouwden,
testten en beleefden.
Van papier naar echte experimenten op de werkvloer.
We bouwden de brug terwijl we er op liepen
en hielden de impact en de waarde bij voor de medewerker.
Op de eerste DEMO-dag lieten de teams hun werk zien:
tastbaar, getest en met resultaat.
De jury was eensgezind: Ga door en maak het groter.
Tegelijkertijd botsten we op bestaande regels, gewoontes en patronen.
We gingen op zoek naar ruimte en doorbraken om te veranderen.
Van duurzame teamuitjes tot repareerbudgetten.
Van heerlijke auberginebroodjes tot een proefmodel van een verbrede IKB-tool.
We testten het gewoon.
Alles mocht.
Met deze ervaringen gingen we in 2024 een nieuwe fase in.
Van experiment naar uitvoering. Van idee naar toepassing.
Tijdens de nieuwe CAO kozen de vakbonden ervoor om deze beweging actief te versterken.
Daardoor ontstond er de ruimte om experimenten door te ontwikkelen tot pilots.
In juli 2024 werden de veertien experimenten samengebracht tot zeven impactprojecten.
Geen plannen op papier, maar pilots die we uitvoerden.
En ook het meten van de gedragsverandering werd een component.
En in september werd de pilot formeel vastgesteld door vakbonden en werkgever.
Met mandaat. Met vertrouwen.
We liepen al lang op de brug die we nog aan het bouwen waren.
2025 werd het jaar waarin alles samenkwam.
Minder plannen, meer toepassen. Minder praten en meer doen.
Ideeën van medewerkers moeten ook écht tot uitvoering komen.
Ook als het nog niet af was, deelden we het.
Tijdens Dare to Share of de DEMO-dag
lieten teams kwetsbaar zien wat werkte en wat nog nodig was om door te bouwen.
Wat begon als een experiment werd een beweging.
Medewerkers herkenden hun ideeën in de praktijk.
En steeds meer mensen, van duurzaamheidscoördinator tot uitvoerder, sloten zich aan.
2026 wordt het jaar van verankeren. Met alles wat we leerden,
Uit onderzoek, uit pilots, uit de praktijk, schuiven we weer aan aan tafel.
Niet om opnieuw te beginnen, maar om keuzes te maken.
Welke duurzame arbeidsvoorwaarden werken en wat wordt structureel?
De beweging verschuift naar systeemniveau.
Initiatieven krijgen een plek in beleid, opleidingen worden structureel gefinancierd,
en duurzaamheid wordt een vast onderdeel van hoe we werk organiseren.
Drie jaar lang bouwden we aan kennis, beweging en impact.
Design voor Duurzaam heeft voor ons de deur naar vernieuwing geopend.
Dus de vraag is niet of we samen verder moeten...
Maar hoe ver willen we samen komen?